Truy cập hiện tại

Đang có 119 khách và không thành viên đang online

Chiến thắng 30/4 ở An Giang

(TGAG)- Trong lúc quân dân Long Châu Tiền, Long Châu Hà (An Giang) chuẩn bị thực hiện giai đoạn 2 của kế hoạch mùa khô, thì Tây Nguyên được giải phóng đã tạo ra khả năng giải phóng miền Nam trong mùa khô 1975. Thực hiện tinh thần của Hội nghị Bộ Chính trị (18-25/3/1975), Trung ương Cục ra Nghị quyết 15 chỉ đạo cho các khu, tỉnh tiến hành giai đoạn tổng công kích, tổng khởi nghĩa với quyết tâm chiến lược cao nhất.

Tiếp nhận chỉ thị trên, hai tỉnh khẩn trương xây dựng kế hoạch hoạt động với tinh thần “một ngày bằng hai mươi năm”, củng cố và phát triển lực lượng vũ trang từ tỉnh đến xã, ấp, chọn mục tiêu, phát động phong trào quần chúng tấn công ba mũi, chuẩn bị cơ sở bên trong sẵn sàng khởi nghĩa khi tình thế chín muồi.

Trong 10 ngày đầu tháng 4/1975, ở Long Châu Hà, lực lượng ba mũi của Tri Tôn, Tịnh Biên liên tục bao vây, tấn công tiêu diệt các đồn bót, trụ sở xã Lê Trì, Lương Phi, Ba Chúc... Lực lượng vũ trang Châu Thành X, Huệ Đức vũ trang tuyên truyền ra tận Vĩnh Hanh, Phú Hòa. Lực lượng biệt động thị xã Long Xuyên, Châu Đốc tăng cường nắm tình hình nội ô, lãnh đạo mũi binh vận, trí vận tuyên truyền thắng lợi của cách mạng, kêu gọi binh lính địch rã ngũ, xây dựng lực lượng nội tuyến, chờ thời cơ nổi dậy.

Ngày 19/4/1975, lực lượng võ trang đã mở rộng vùng giải phóng từ kinh Hai Ngàn đến Cản Dừa, đánh địch phản kích đến trưa ngày 23/4/1975. Tuy lực lượng còn đông nhưng tinh thần đã rệu rã nên binh lính Sài Gòn không còn sức chiến đấu. Lúc này, lợi dụng tình hình trên, bọn phản động đội lốt tôn giáo Lương Trọng Tường, Hai Tập tập hợp lực lượng Bảo an quân Hòa Hảo, cấu kết với Nguyễn Khoa Nam (Tư lệnh vùng IV) xây dựng vùng “tự trị”, sau khi Sài Gòn thất thủ. Đây là âm mưu thâm độc của Mỹ nhằm thực hiện kế hoạch hậu chiến tại vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Ngày 28/4/1975, Quân khu 9 chỉ đạo cho Long Châu Hà đưa lực lượng vũ trang của tỉnh về giải phóng Hà Tiên, là nơi yếu nhất của địch. Khi đang đứng chân đánh địch trên tuyến lộ Hòn Đất - Kiên Lương thì được tin Dương Văn Minh đầu hàng. Tỉnh ủy quyết định chia đôi lực lượng vũ trang: một cánh tiếp tục tiến về Hà Tiên; cánh thứ hai quay lại Ba Thê để trở về giải phóng Long Xuyên.

Trong khi đó, tại Ba Thê, lực lượng khởi nghĩa tại chỗ đã giải phóng nơi này trước khi cánh quân của tỉnh kéo về. Sáng ngày 01/5, quân Giải phóng bao vây, gọi hàng Chi khu Núi Sập. Trưa cùng ngày, sau khi giải phóng hoàn toàn quận Huệ Đức, lực lượng tỉnh củng cố đội ngũ tiến về thị xã Long Xuyên.

Ở thị xã Long Xuyên, từ ngày 26/4, lực lượng nội ô với gần 2 tiểu đội tự vệ mật đã bám vào các mục tiêu đã định chờ lực lượng vũ trang bên ngoài về phối hợp. Trưa ngày 30/4, khi Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, cả thị xã bao trùm một bầu không khí hoang mang, hỗn loạn. Chiều 30/4, Tỉnh trưởng An Giang chạy mất. Tỉnh đoàn trưởng Bảo an và Tổng đoàn trưởng Bảo an quân Hòa Hảo đã đưa lực lượng chiếm giữ dinh Tỉnh trưởng và một số cơ quan của chính quyền Sài Gòn, lấy xe M.113 chốt các ngả đường vào thị xã, trang bị vũ khí cho một số thanh niên từ 17 đến 45 tuổi, ra lệnh giới nghiêm, kêu gọi “tử thủ”.

Lực lượng cách mạng nội ô đã chỉ đạo cho các cơ sở nội tuyến ở Đài Viễn thông, Ty Ngân khố, Ty Điền địa... bảo vệ, không cho “Bảo an quân Hòa Hảo” cướp phá và đưa lực lượng công khai đến giữ tiếp. Mặt khác, cho người đấu tranh với Tỉnh đoàn trưởng Bảo an quân bỏ lệnh giới nghiêm, vận động viên Thiếu tá chỉ huy bãi pháo ở Sân vận động không bắn vào hướng tiến quân của cách mạng ra và không cho Bảo an quân Hòa Hảo cướp pháo. Trong lúc lực lượng vũ trang tỉnh chưa vào kịp, sau khi hay tin Cần Thơ giải phóng, cơ sở ta bên trong chỉ đạo số nhân viên có cảm tình cách mạng ở Đài Viễn thông liên lạc xin lực lượng Quân khu lên tiếp ứng, đồng thời phát động quần chúng vùng ven nổi dậy cướp chính quyền cơ sở.

16 giờ ngày 01/5, một đại đội của Trung đoàn chủ lực 101 từ Cần Thơ lên với xe M.113 lần lượt phá các tuyến phòng ngự của địch, kết hợp lực lượng của tỉnh, thị xã giải phóng hoàn toàn thị xã Long Xuyên vào lúc 18 giờ 30. Lực lượng “Bảo an quân Hòa Hảo” bỏ chạy về Chợ Mới.

Tại Châu Đốc, từ sáng ngày 30/4, số tàn quân địch chạy về đây ngày càng nhiều. Chỉ huy Bảo an quân Hòa Hảo tuyên bố “tử thủ”, ép Tỉnh trưởng giao chính quyền. Trước tình hình này, bộ phận lãnh đạo nội ô quyết định phát động khởi nghĩa bằng lực lượng tại chỗ. Sáng ngày 01/5, lực lượng cách mạng chiếm các công sở chính trong nội ô. Gần trưa ngày 01/5, lực lượng thị xã ở bên ngoài vào phối hợp với bên trong giải phóng hoàn toàn tỉnh lỵ.

Đến chiều ngày 02/5, các huyện, thị trên địa bàn tỉnh Long Châu Hà được hoàn toàn giải phóng. Cách mạng thiết lập chánh quyền quân quản, truy quét tàn quân, ổn định cuộc sống của đồng bào.

Trong khi đó, từ ngày 18/4/1975 tỉnh Long Châu Tiền đã đưa bộ đội tỉnh về vùng Thanh Bình, nối liền với khu giải phóng Đồng Tháp Mười, lần lượt giải phóng 4 xã hậu Thanh Bình, bao vây Chi khu, khống chế lộ 30. Trưa ngày 30/4, sau khi giải phóng Tứ Thường, lực lượng võ trang tỉnh chia thành hai cánh quân: Tiểu đoàn 2 đánh chiếm chi khu Hồng Ngự; Tiểu đoàn 1 (d512) và an ninh võ trang tỉnh tiến về quận lỵ Tân Châu trong đêm 30/4, kết hợp lực lượng tại chỗ kêu gọi Quận trưởng đầu hàng. Cũng trong chiều 30/4, lực lượng huyện và địa phương giải phóng xã Vĩnh Xương, sáng 01/5, chiếm Tân An, Vĩnh Hòa và tiến về thị trấn. Sáng 01/5, lực lượng tỉnh, huyện chiếm chi khu, căn cứ hải quân Vịnh Đồn, giải phóng hoàn toàn Tân Châu. Trưa 01/5, Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định chia bộ đội thành ba cánh: một cánh đi An Phú, hai cánh tiến về Hòa Hảo theo ngả Long Sơn, Long Thuận và Hòa Lạc.

Ở Phú Tân, từ trưa ngày 30/4, số ác ôn, ngoan cố trong binh lính, sỹ quan, chính quyền địch phối hợp với Bảo an quân Hòa Hảo khoảng 2.000 tên lập các phòng tuyến “tử thủ”. Chiều 30/4, bọn phản động đột lốt tôn giáo lấy chiêu bài “Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo” ra thông cáo số 1 tự ấn định tỉnh Châu Đốc và An Giang (Long Xuyên) thuộc quyền quản lý của quân đội Hòa Hảo, đang có “200.000 Bảo an quân tử thủ”. Lực lượng cách mạng tại chỗ vừa trực tiếp vận động thuyết phục và được sự đồng tình của Tổ đình, vừa liên lạc đón lực lượng bên ngoài vào hỗ trợ. Do các phòng tuyến của địch kháng cự mạnh, nên đến ngày 02/5, lực lượng vũ trang mới đánh tan tuyến phòng ngự chính ở cây số 12 và cây số 17. Một giờ sáng ngày 03/5, quân Giải phóng xuống tới chợ Mỹ Lương cùng lực lượng bên trong của huyện tiếp thu trụ sở Trung ương Giáo hội của Lương Trọng Tường, sào huyệt đề kháng của bọn phản động với rất nhiều vũ khí vứt bỏ bừa bãi hoặc chôn giấu phục vụ cho mưu đồ chống lại chính quyền cách mạng.

Từ ngày 01/5 đến chiều ngày 02/5, bọn phản động đội lốt Trung ương Giáo hội liên tục đưa ra nhiều thông cáo (số 2 đến số 6). Ban đầu, họ đưa ra nhiều yêu sách đòi quản lý hai tỉnh; xuống còn 3 huyện Tân Châu, Châu Phú, Chợ Mới và cuối cùng là xin giữ lại 1 đại đội Bảo an quân để bảo vệ thánh địa. Sáng ngày 03/5, họ mới chấp nhận thương lượng với cách mạng. Đến chiều cùng ngày, ta tiếp quản Trung ương Giáo hội, các xã còn lại cũng giải phóng trong ngày 04/5.

Tại Chợ Mới, từ sáng ngày 30/4, một số binh, tề địch cấp cao và các phần tử phản động trong các tổ chức chính trị, tôn giáo ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long tụ tập tại Tây An Cổ Tự (Long Kiến) bàn kế hoạch chiếm giữ chính quyền ở miền Tây. Đến trưa ngày 30/4, tàn quân địch và Bảo an quân Hòa Hảo lập tuyến phòng thủ nhiều tầng từ rạch Cái Tàu Thượng đến rạch Ông Chưởng.
Từ chiều 30/4 đến ngày 02/5, lực lượng huyện từ Mỹ An Hưng (Thạnh Hưng, Đồng Tháp) lần lượt đánh tan các tuyến phòng ngự của địch ở Hội An, Hòa Bình, An Thạnh Trung, chiếm chi khu Chợ Mới. Hơn 5.000 binh lính tàn quân địch từ Long Xuyên, Châu Phú, Phú Tân chạy về Tây An Cổ Tự tổ chức tử thủ.

Chiều ngày 03/5, lực lượng Quân khu 8 chi viện lần lượt đánh chiếm tuyến Long Điền - Bà Vệ, kêu gọi Bảo an quân Hòa Hảo đầu hàng. Ngày 04/5, cả ngàn Bảo an quân Hòa Hảo ra hàng tay không nhưng còn trên 3.000 tên bị bọn đầu sỏ khống chế vẫn tiếp tục tử thủ. Thân nhân Bảo an quân Hòa Hảo tiếp tục đến kêu gọi con em trở về nhà. Ngày 06/5, Quân khu đưa máy bay trinh sát cho pháo binh bắn vào trung tâm địch, đồng thời mở ba mũi tấn công vào Tây An Cổ Tự. Đến 15 giờ cùng ngày, số quân còn lại kéo ra hàng. Lực lượng cách mạng bắt giữ số đầu sỏ phản động, thu hơn 40.000 súng các loại, 35 tàu chiến, 40.000 giạ gạo và rất nhiều quân trang, quân dụng.

Chiến thắng 30/4 nói lên ý chí tự lực tự cường và sự chuẩn bị chu đáo cả thế và lực tại chỗ, sẵn sàng và đã thực hiện nhanh, gọn, bóp chết âm mưu của các thế lực hiếu chiến, ngoan cố muốn dựa vào đồng bằng sông Cửu Long để tử thủ, chờ sự trở lại của Mỹ hòng phản kích, giành lại những gì đã mất./.

Nguyễn Thị Kim Huê
Trưởng phòng Lịch sử Đảng
Tiến tới đại hội đảng
Giải phóng miền Nam
Số lần xem các bài viết
28183328