Truy cập hiện tại

Đang có 32 khách và không thành viên đang online

Hiến pháp năm 2013 đã thể hiện rõ hơn, cụ thể hơn vai trò của Chủ tịch nước

Như chúng ta đã biết, kể từ khi được thành lập (1945) cho đến nay, về cơ bản Nhà nước ta được tổ chức theo hình thức chính thể công hòa đại nghị (trừ chính thể Việt Nam cộng hòa ở miền Nam - 1954 – 1975).  Đây là đặc điểm cốt tử chi phối chế định Chủ tịch nước nói riêng và tổ chức bộ máy nhà nước ta nói chung trong cả 4 bản Hiến pháp qua.

 

Tuy nhiên, trong thực tế, chế định Chủ tịch nước có những thay đổi đáng kể. Trong 2 Hiến pháp năm 1946 và năm 1959 thì Chủ tịch nước là cá nhân và được thiết kế theo mô hình có khá nhiều quyền trong tổng thể quyền lực nhà nước, là người đứng đầu và lãnh đạo hành pháp (Hiến pháp năm 1946) hoặc tuy không đứng đầu Chính phủ nhưng có quyền quan trọng trong lãnh đạo chính phủ (Hiến pháp năm 1959). Tuy nhiên, đến Hiến pháp năm 1980 thì Chủ tịch nước lại là “chủ tịch tập thể” và sự lãnh đạo đối với 3 nhánh quyền lực nhà nước trở nên hình thức nhiều hơn. Đến Hiến pháp năm 1992, rút kinh nghiệm từ mô hình trước đó, Hiến pháp trở lại quy định Chủ tịch nước là cá nhân và theo đó, vị trí, quyền năng của cơ quan này trong tổng thể quyền lực nhà nước cũng được quy định theo hướng là cơ quan trung tâm, điều hòa, phối hợp các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp.
      Thực tiễn đó đã chúng ta rút ra bài học kinh nghiệm về cho việc thiết kế chế định Chủ tịch nước ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Vậy theo quy định của Hiến pháp năm 2013, chế định chủ tịch nước có những vấn đề  cần quan tâm sau đây:
            Về vị trí, vai trò, nhiệm vụ của Chủ tịch nước được quy định tại Chương VI của HP năm 2013 (từ điều 86 cho đến điều 93)
Hiến pháp tiếp tục giữ các quy định của Hiến pháp năm 1992 về vị trí, vai trò của Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, thay mặt nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội và đối ngoại. Cách thể hiện như vậy phù hợp với bản chất và mô hình tổng thể của bộ máy nhà nước và hệ thống chính trị của nước ta do Đảng lãnh đạo. Hiến pháp sắp xếp, bổ sung để làm rõ hơn nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước trong mối quan hệ với cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp; cụ thể như sau:
- Trong mối quan hệ với Quốc hội: Giữ quy định về thẩm quyền công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh và đề nghị Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét lại pháp lệnh như quy định của Hiến pháp năm 1992 (khoản 1 Điều 88);
- Trong mối quan hệ với Chính phủ: Giữ quy định về thẩm quyền đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Thủ tướng Chính phủ; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ (khoản 2 Điều 88); làm rõ hơn thẩm quyền tham dự các phiên họp của Chính phủ, yêu cầu Chính phủ bàn về vấn đề mà Chủ tịch nước xét thấy cần thiết để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước (Điều 90)…;
- Trong mối quan hệ với Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân: Giữ quy định về thẩm quyền đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao (khoản 3 Điều 88); làm rõ hơn thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao căn cứ vào nghị quyết phê chuẩn của Quốc hội; bổ sung nhiệm vụ, thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán các Tòa án khác để phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp (khoản 3 Điều 88)...;
Đồng thời, Hiến pháp bổ sung và làm rõ hơn thẩm quyền của Chủ tịch nước trong việc quyết định đàm phán, ký kết điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước; trình Quốc hội phê chuẩn điều ước quốc tế hoặc quyết định phê chuẩn, gia nhập điều ước quốc tế theo thẩm quyền do Quốc hội quy định (khoản 6 thống lĩnh lực lượng vũ trang nhân dân, giữ chức Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh; quyết định phong, thăng, giáng, tước quân hàm cấp tướng, chuẩn đô đốc, phó đô đốc, đô đốc hải quân; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Tổng tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam (khoản 5 Điều 88). Hiến pháp cũng bổ sung quy định mới về Hội đồng quốc phòng và an ninh do Chủ tịch nước làm Chủ tịch có quyền quyết định việc lực lượng vũ trang nhân dân tham gia hoạt động góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới (Điều 89).

Cao Thanh Sơn

Tiến tới đại hội đảng
Dua-nghi-quyet-vao-cuoc-song
Số lần xem các bài viết
11573306