Công tác Lịch sử Đảng

Vĩnh Xương - xã Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

(TGAG)- Vĩnh Xương là xã biên giới thuộc thị xã Tân Châu (tỉnh An Giang), cách trung tâm thị xã 15 km, phía Đông giáp sông Tiền, phía Bắc giáp Omxàno (Campuchia), phía Tây giáp xã Phú Lộc, phía Nam giáp xã Vĩnh Hòa.

Trong hai thời kỳ kháng chiến chống thực dân, đế quốc, Vĩnh Xương là căn cứ của Huyện ủy Tân Châu, có căn cứ Bưng Ven nối liền căn cứ B1 với căn cứ Giồng Trà Dên, địa bàn quân sự quan trọng, cửa ngõ miền Tây. Dù bị địch đánh phá ác liệt, thường xuyên, kéo dài, nhưng quân dân Vĩnh Xương vẫn đoàn kết một lòng, từng bước đánh bại âm mưu của địch, giải phóng quê hương. Trong kháng chiến chống Mỹ, quân dân Vĩnh Xương đã cùng lực lượng vũ trang tỉnh, huyện lập nên những thành tích nổi bật, tiêu biểu như:

Sáng ngày 20/7/1955, nhân dân xã Vĩnh Xương nghi trang đi chợ, đến chợ Tân Châu thì kết hợp với nhân dân các xã Long Phú, Long Sơn, Long Thuận, Thường Phước số lượng lên đến hàng ngàn người. Đúng giờ, đoàn biểu tình dùng cây mía giương cao băng cờ, khẩu hiệu kéo đến trụ sở Ủy hội Quốc tế. Nội dung các khẩu hiệu là đòi chính quyền Diệm “phải lập lại quan hệ bình thường Nam – Bắc”, “phải hiệp thương với miền Bắc, tổ chức tổng tuyển cử thống nhất đất nước”, “thả người bị bắt vô cớ”, “thực hiện quyền dân sinh, dân chủ”… Đại diện tổ Ủy hội Quốc tế ra đón đoàn ngay trên đường đến trụ sở, đồng bào đưa kiến nghị rồi nhanh chóng tản ra, địch bất ngờ không kịp đối phó. Cuộc biểu tình thắng lợi trọn vẹn, gây tiếng vang lớn trong tỉnh.

Ngày 18/3/1960, du kích Vĩnh Xương phối hợp Tiểu đoàn 510 đánh lính quận Tân Châu đang bảo vệ đắp đường Vĩnh Xương – Phú Hữu làm chết và bị thương 2 tên bảo an. Đồng bào viện cớ mất an ninh không chịu đi đắp lộ khiến con đường bị bỏ dở.

Tối ngày 9/9/1960, đồng chí Võ Tấn Phục chỉ huy 4 tiểu đội của Tiểu đoàn 510 từ căn cứ Bưng Ven về kết hợp du kích các xã Vĩnh Xương, Vĩnh Hòa, Tân An lập trận địa tại xép Cỏ Găng. Quân ta giả vờ bắt ông Chạp là trưởng ấp Tân Vĩnh (cơ sở cách mạng) rồi cho mẹ và vợ ông lên đồn Bến Nước báo tin. Trưa ngày 10/9/1960, 2 trung đội ở đồn chia làm 2 mũi tấn công ta, một mũi rơi vào trận địa mai phục bị quân ta tiêu diệt, trung đội còn lại rút chạy về đồn cầu cứu. Trung đội bảo an ở Tân An, 2 tiểu đội bảo an và dân vệ của Tiểu đoàn Đinh Bộ Lĩnh do quận trưởng Tân Châu chỉ huy đến tiếp viện, bị quân ta phục kích, tên quận trưởng mở đường chạy về quận lỵ. Ta đánh rã 1 trung đội bảo an địch, diệt trung sĩ Đạo, đồn phó Bến Nước và 10 tên lính.

Đầu năm 1961, sau nhiều lần trinh sát nắm quy luật hoạt động của lính trên tàu quan thuế ở Vĩnh Xương, chi bộ phân công đồng chí Đệ đánh tàu. Thừa lúc bọn chúng đi vắng, đồng chí Đệ cho 8 kg thuốc nổ xuống gầm tàu, lên bờ nấp vào vị trí an toàn, châm ngòi, một tiếng nổ dữ dội, chiếc tàu sạt lường co quắp. Sự kiện đánh chìm tàu vào ban ngày làm địch lo sợ, dè chừng, giảm bớt càn quét, khủng bố trên địa bàn xã.

Cuối năm 1961, du kích xã Vĩnh Xương được công trường cấp súng kíp và súng ngựa trời, tổ chức phục kích lính bảo an tại mương ông Vọng. Du kích rải truyền đơn để lừa giặc đến. Một trung đội bảo an chia làm 3 tốp đi thu truyền đơn và hình thành 3 mũi bố ráp vào địa hình chiến đấu. Một toán lọt vào ổ phục kích của ta, du kích cho nổ một quả địa lôi, giật khẩu súng ngựa trời, diệt tại chỗ 3 tên, 8 tên bị thương.

Ngày 25/9/1962, du kích xã Vĩnh Xương phục kích lực lượng bảo an đồn Mương Kinh tại cua quẹo, do tên Trung sĩ Mưa chỉ huy. Du kích gài địa lôi chờ sẵn, khi địch tới, quân ta châm ngòi, nổ súng, diệt 4 tên, thu 4 súng.

Đêm 22 rạng 23/2/1969, quân ta vũ trang tuyên truyền vào vùng đồng bào Hòa Hảo. Du kích mật xã Vĩnh Xương dùng mìn định hướng đánh bọn dân vệ tuần tiểu. Sau đó bộ phận du kích bên ngoài phối hợp du kích bên trong phục kích đánh bọn dân vệ, địch chạy tán loạn về đồn. Ta làm chủ hoàn toàn ấp Vĩnh Hưng.

Tháng 5/1969, quân Lonnol cấu kết với nguỵ quân cắt tuyến hành lang biên giới gây cho ta nhiều khó khăn. Thực hiện chủ trương của trên, Tiểu đoàn 3, địa phương quân huyện phối hợp với du kích xã Vĩnh Xương chịu trách nhiệm mở đường đưa “công trường 9” về miền Tây hoạt động. Lực lượng ta hợp đồng bố trí làm chủ hoàn toàn địa bàn biên giới thuộc xã Vĩnh Xương, bao vây các đồn biên giới, các đồn nghĩa quân. Lực lượng ta đứng chân đến ngày thứ ba, đến 13 giờ chiều địch dùng tàu chiến đổ quân từ biên giới Vĩnh Xương tấn công xuống, máy bay đổ quân từ ngoài đồng vào, phi cơ và pháo binh bắn liên tục vào địa hình, bộ binh tiến sát vào đội hình ta. Quân ta từ nhiều mũi, phối hợp đánh trả quyết liệt. Phía bờ sông, lực lượng địa phương quân dùng DKZ bắn chìm một chiếc tàu của địch, diệt nhiều tên. Phía trong đồng, du kích xã Vĩnh Xương phối hợp với Tiểu đoàn 3, dũng cảm đẩy lùi nhiều đợt tấn công của địch. Máy bay địch tiếp tục bỏ bom, khói lửa mịt mù. Một chiến sĩ chồm lên công sự nhắm thắng máy bay địch nổ súng, chiếc trực thăng trúng đạn rơi xuống, chết 2 tên Mỹ. Sau đó, địch cho máy bay đến lấy xác đồng bọn, ta tiếp tục chiến đấu đến chạng vạng tối. Kết quả, ta diệt 10 tên địch, nhiều tên bị thương.

Ngày 1/11/1969, Đại đội 381 đặc công tỉnh phối hợp với du kích xã Vĩnh Xương, Đại đội 1, Tiểu đoàn 512 do du kích xã Tân An dẫn đường đánh đồn núi Nổi, tiêu diệt hoàn toàn 1 trung đội nghĩa quân.

Tháng 5/1970, du kích xã Vĩnh Xương tuần tra khu vực Omxàno, trên đường trở lại Omxàno, du kích bị trực thăng phát hiện, Biệt khu 44 cho trực thăng 12 chiếc đổ quân bao vây tấn công, địch đánh úp lực lượng du kích. Khi địch tiến gần, một du kích dùng hai trái lưu đạn cá mòi tung vào đội hình địch, quét một lượt hai băng AK, đạn khói mịt mù, địch vừa bắn trả vừa rút quân. Ta tiêu diệt 18 tên, làm bị thương 6 tên, bắn rơi 1 trực thăng.

Ngày 4/8/1972, địa phương quân và du kích xã Vĩnh Xương tấn công chốt nhân dân tự vệ ấp Vĩnh Thạnh, diệt 6 tên, bắt sống 5 tên, thu 3 súng.

19 giờ 30 phút, ngày 30/4/1975, xã Vĩnh Xương được giải phóng.

Với bề dày chiến công đã lập nên, ngày 24/6/2005, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Nhân dân và lực lượng vũ trang nhân dân xã Vĩnh Xương vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Tài liệu tham khảo:
1- Địa chí An Giang
2- Lịch sử Đảng bộ xã Vĩnh Xương 1930 – 2008, xuất bản năm 2009.

Trúc Linh

Số lần xem các bài viết
7878786