Tin trong tỉnh

Mừng Tết cổ truyền, đồng bào Khmer có thêm niềm vui mới

(TGAG)- Những năm trước kia, cuộc sống của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi chủ yếu dựa vào chăn nuôi bò và trồng trọt, thời vụ sản xuất phụ thuộc vào thời tiết và canh tác lúa theo tập quán. Nhưng bây giờ, bà con đã tích cực áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế mới.

  “Toàn tỉnh hiện có 2.749 cá nhân người Khmer đạt danh hiệu “Nông dân giỏi sản xuất và kinh doanh giỏi” cấp tỉnh, với mức thu nhập từ 100 triệu đồng – 500 triệu đồng/người/năm. Các xã, thị trấn ở 2 miền núi huyện Tri Tôn và Tịnh Biên đều có câu lạc bộ nông dân, tổ hợp tác trồng trọt và chăn nuôi” - ông Châu Văn Ly, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh An Giang, cho biết.
Từ những điểm sáng phum, sóc

Nhắc đến vùng Bảy Núi, khiến người ta nhớ ngay “Chương trình điểm sáng An Giang”, ai cũng xem như “bước khởi sự” huấn luyện và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, phục vụ sản xuất và đời sống đồng bào Khmer miền núi. Ông Chau Kim Sêng, Phó Ban Dân tộc tỉnh An Giang kể rằng, khi chương trình triển khai, bà con mới biết được phương pháp canh tác lúa ngắn ngày, trồng rau màu và chăn nuôi (chủ yếu con bò) đạt hiệu quả. “Đây là bước tiến bộ, giúp đồng bào thay đổi tập quán sản xuất và chuyển dần theo hướng ứng dụng khoa học kỹ thuật” – ông Sêng cho hay. Bấy giờ, chương trình do Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam khởi xướng, với sự tham gia của nhiều nhà khoa học trong và ngoài tỉnh.


Đồng bào Khmer Châu Lăng trồng màu mùa khô ven Hương lộ 17B

Khi cây đậu xanh và giống bò lai tổ chức “điểm trình diễn” tại các xã Ô Lâm, Lê Trì (huyện Tri Tôn) và An Hảo, Tân Lợi (huyện Tịnh Biên); đồng bào Khmer nhiệt tình đón nhận, rồi mạnh dạn ứng dụng; như ấp Mằng Rò (xã Văn Giáo) xuất hiện mô hình “cho nuôi bò rẻ” của ông Chau Siêm, chuyên giúp người nghèo địa phương. “Hồi còn làm bí thư xã này, tôi khuyến khích nhân rộng mô hình, đàn bò của ông Siêm lắm lúc lên tới 100 – 200 con. Nhờ vậy, người nghèo trong phum, sóc có công ăn việc làm, xóa được hộ đói và giảm được hộ nghèo” – ông Lê Văn Hạnh, Phó Chủ tịch UBMTTQ huyện Tịnh Biên, nhớ lại. Sau này, mô hình lồng ghép vào Chương trình Heifer của Đại học Cần Thơ, tiếp tục phát huy hiệu quả.  

Nằm trong khuôn khổ thí điểm, Lê Trì được đầu tư giống bò Zebu và Sind, hướng dẫn chăm sóc khoa học và phương pháp thụ tinh nhân tạo. Các thành viên tham gia, từng giành giải “Bàn tay vàng” Chương trình Heifer của Đại học Cần Thơ. Đối với anh Chau Sát (ấp Trung An), đây không chỉ là vinh dự người chăn nuôi, mà còn là ấn tượng khó phai khi gia đình trở nên khá giả, nhiều năm liền được An Giang công nhận “Nông dân giỏi” cấp tỉnh. “Cuộc sống bà con đa số còn khó khăn, đâu có tiền mua bò giống. Với cách làm phù hợp miền núi, mọi người đồng tình rất cao” - anh Sát nói. Qua các mô hình điểm, những năm gần đây, việc nuôi bò theo kinh tế hộ ở huyện Tri Tôn được duy trì và khai thác thế mạnh.

Ngày càng nhiều mô hình làm ăn

Theo anh Chau Chanh Đa, Chủ tịch Hội Nông dân xã An Hảo (huyện Tịnh Biên) , từ việc tập huấn, dạy nghề và chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, tích cực chuyển đổi cây trồng và vật nuôi, khai thác tối đa vùng đồi núi và khu vực đất gò cao. Chẳng hạn, như Chau Ny (ấp An Lợi) tiếp cận Chương trình Khuyến nông - khuyến lâm, anh mạnh dạn lập vườn đồi - vườn rừng, tăng thêm cảnh quan thu hút du khách tham quan núi Cấm, mỗi năm nguồn lợi thu vô trên 100 triệu đồng. Còn anh Chau Rên (ấp An Thạnh) sản xuất “2 vụ hoa màu - 1 vụ lúa” trên đất gò, vừa tăng thu nhập còn tạo việc làm cho lao động, trở thành mô hình làm ăn mới.

Ông Mao Oanh, Chi hội trưởng Nông dân ấp Soài Chếk cho biết, tiếp cận khoa học nên Chau Pho La làm ăn luôn đạt hiệu quả, từ hộ khó khăn trở nên khá giả. “Mô hình của Chau Pho La chủ yếu là rau dưa, đậu xanh, đậu phộng… thích nghi vùng đất pha cát, kết quả năng suất tốt. Đặc biệt, tận dụng phụ phẩm trồng trọt để chăn nuôi, đảm bảo thức ăn xanh giữa mùa khô hạn” – ông Oanh nhận xét. Tại xã An Cư (huyện Tịnh Biên) còn có ông Chau Chhiêng (ấp Chơn Kô) nuôi bò giống lai Sind, nguồn thức ăn tận dụng từ vỏ và thân cây bắp, vừa khắc phục được thiếu đồng cỏ chăn thả. “Cây bắp dễ trồng, bán chạy, đồng lời cũng tốt. So các cây ngắn ngày khác, bắp thu lợi được nhiều thứ” - ông Chhiêng phấn khởi.

Trên địa bàn Tri Tôn có 8 xã, thị trấn thuộc khu vực miền núi và là vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số Khmer. Theo anh Trần Nam Dương, Chủ tịch Hội Nông dân huyện, thông qua chuyển giao và ứng các tiến bộ kỹ thuật, phong trào nông dân thi đua sản xuất và kinh doanh giỏi đã lan tỏa, ngày càng có nhiều triệu phú người Kinh và đồng bào Khmer trong các phum, sóc. “Tập quán sản xuất và đời sống đã thay đổi, có nhiều tiến bộ hơn trước. Việc trồng trọt cũng đa dạng, ứng dụng các loại cây lương thực và cây công nghiệp ngắn ngày luôn cho kết quả tốt” – anh Dương chia sẻ. Bây giờ, đất đai miền núi, khu vực gò cao đều được đồng bào Khmer khai thác, sản xuất liền vụ, không bỏ đất trống như trước kia.

Ứng phó thời tiết bất lợi

Toàn vùng Bảy Núi có trên 7.500 ha đất gò cao và ven triền núi, do đồng bào Khmer canh tác. Sau khi Bộ NN-PTNT đầu tư trạm bơm điện 3-2 (huyện Tịnh Biên) và các trạm bơm Châu Lăng, Lê Trì, Lương Phi, An Tức (huyện Tri Tôn), phục vụ khoảng 3.500 ha. Như vậy, còn trên 4.000 ha đất lệ thuộc vào thời tiết, mà bà con quen gọi là “chờ hứng nước Trời”. Vấn đề thủy lợi vùng cao, được các ngành, các cấp ở An Giang đã, đang và tiếp tục tháo gỡ. Theo ông Chau Chhuôn (ấp An Lợi, xã Châu Lăng), tùy theo khu vực, trước mắt nông dân có thể sản xuất “2 vụ lúa ngắn ngày + 1 vụ rau màu” hoặc “2 vụ rau màu + 1 vụ lúa ngắn ngày” cho hiệu quả tốt.


Hệ thống mương nổi Trạm bơm điện 3-2 xã An Cư do Bộ NN-PTNT đầu tư

Đó là giải pháp bền vững, ông Chau Chhuôn đã ứng dụng trên diện tích 10 công đất lúa 2 vụ, riêng 1,5 công đất núi (trồng dưa gang) bán được 18 triệu đồng/vụ và lợi nhuận thu vô hơn 2/3. Sau lớp tập huấn “Gieo trồng đa dạng – Thu hoạch an toàn thích ứng biến đổi khí hậu” do Viện Nghiên cứu Phát triển ĐBSCL và Trung tâm Khuyến nông An Giang tổ chức, hiệu quả mới được như vậy, ông khoe. Ông Chau Chhuôn còn tham gia Chương trình Khuyến nông có sự tham gia – PAEX và sinh hoạt Câu lạc bộ Nông dân. Đối với kẹt Cần Đước (núi Cô Tô – đồi Tà Pạ), ông Chau Phone (ấp Tô Thuận) cho biết, đất gò cao, ven triền núi trên 300 ha của xã Núi Tô cũng được ứng dụng “giải pháp bền vững” qua tập huấn trồng trọt.

Cuối tháng 12, đồng bào Khmer Bảy Núi thu hoạch xong cây lúa ngắn ngày, hay còn gọi cây lúa… hứng nước Trời. Tranh thủ mặt đất độ ẩm còn tốt, bà con liền gieo trồng lại rau màu các loại, đậu xanh, đậu phộng, mè… Đồng thời, nhiều miếng ruộng còn trồng khoai lang, khoai mì để thu hoạch trước cao điểm mùa khô. “Đối với khu vực không có nước tưới, bà con cố gắng sản xuất, tăng thêm thu nhập kinh tế gia đình, vừa tạo công ăn việc làm, mà đất đai cũng không bỏ hoang phế” - ông Chau Sa Im (ấp Phước Lợi, xã Ô Lâm) giải thích. Trước thời tiết diễn biến bất thường, sản xuất của đồng bào Khmer đã thay đổi và ứng phó thích nghi, tạo ra nhiều mô hình làm ăn mới, nâng cao thu nhập đời sống miền núi.

Bài và ảnh: PHAN TRỌNG ÂN
Dua-nghi-quyet-vao-cuoc-song
Thống Kê

Đang có 115 khách online

Số lượt xem : 6993302